Artikelen zoeken

Ervaringen met online behandelen tijdens Corona

25 mei 2020 | Joyce Bierbooms

De afgelopen periode hebben we binnen GGzE ervaringen opgehaald bij behandelaren die door Corona noodgedwongen online moesten behandelen. Een verslag van een  ‘rondje langs de velden’.

Het nieuwe normaal in de GGz

Even naar Mark Rutte… die stond de afgelopen weken regelmatig achter de microfoon om ons op de hoogte te houden van hoe ons leven er vanaf dat moment voor de weken die volgden uit zou zien. Zo ook op 6 mei, toen hij aankondigde dat we langzaam naar een versoepeling van de maatregelen zouden gaan. Wat gaat dit voor GGzE betekenen? Hoe lang blijven we nog vooral online met onze cliënten communiceren? En wat als de versoepeling leidt tot meer mogelijkheden om cliënten weer face-to-face te zien, wat gaan we dan doen? Waar ‘kiezen’ we dan voor? Wat wordt ons ‘nieuwe normaal’?

Bevindingen

De bevindingen van onze gesprekken zijn misschien wel even ingewikkeld als genuanceerd: we kunnen niet zonder meer stellen dat online behandelen altijd kan en ook zeker niet dat het niet zou kunnen werken. Wat we in ieder geval kunnen zeggen op basis van de ervaringen tot nu toe is dat het een waardevolle toevoeging kan zijn en dat er veel meer mogelijk is dan velen van ons van tevoren dachten. Dat geeft in ieder geval aanleiding om online behandelen als optie te blijven overwegen, daar waar het kan en meerwaarde biedt.

Veel meer mogelijk dan gedacht

Collega’s binnen GGzE verwachten over het algemeen dat er wel iets zal blijven ‘hangen’ en dat we ons toch vaker zullen afvragen: ‘zou dit ook online kunnen?’. Nu blijkt dat er veel meer mogelijk is online dan vooraf gedacht, zal de overweging wel wat vaker plaats gaan vinden en zullen we meer blended behandeling gaan krijgen. De drempel ‘gebrek aan vaardigheden’ wordt nu grotendeels weggenomen en dat zal volgens verschillende behandelaren van GGzE leiden tot (veel)meer online behandeling dan voor de crisis. Niet meteen, maar op termijn: ‘want eerst is iedereen helemaal beeldbel-moe, omdat het de hele tijd moest. Later pak je het dan toch weer op, want het zit in je bagage’.

Mobiliteit

Vooral in situaties waar je vanwege reistijd een cliënt anders niet zou kunnen zien, is een online gesprek een lonkend perspectief om de cliënt toch tegemoet te kunnen komen. Een opschaling verwacht men vooral voor de mogelijkheden die er toch al waren, zoals videobellen en de inzet van online modules.

Innovatie

Voor nieuwe innovatieve technologie (denk aan VR en biofeedback) zal de drempel voor de meesten aanvankelijk hoger zijn. Maar er zal wel anders naar gekeken gaan worden en er zal een andere attitude ontstaan richting het gebruik van technologie in de zorg in het algemeen. Deze zal positiever zijn dan voorheen, ook al zal dat niet altijd leiden tot het daadwerkelijk gebruiken van deze online therapievormen.

Geen one-size-fits-all oplossing

Maar een totaal vervanger van face-to-face… dat kan volgens de meesten gewoon niet. Het zal ook erg afhangen van de doelgroep en van de therapievorm. Daarbij moet er ook ruimte zijn om tegenwicht te bieden aan de gedachte dat alles moet kunnen. Ervaringen zijn daarin verschillend en dat toont eens te meer aan dat er geen one-size-fits-all oplossing is. Behandelaren die nu positieve ervaringen hebben, zullen het online behandelen wellicht wat actiever gaan aanbieden aan cliënten die , ook als die eerste instantie terughoudend zijn.

Er zullen echter ook behandelaren zijn die een negatieve connotatie krijgen met beeldbellen, juist doordat ze er nu toe gedwongen worden: ‘het is nu alles online en ik denk dat dit ook wel eens tegen zou kunnen werken, zo van: dit wil ik niet meer’. Het nu alles online moeten doen vormt daarmee naast een kans, ook een risico voor het verder opschalen van online behandelen.

 

obt client.jpg

De rol van de cliënt

De cliënt zelf kan weleens een belangrijke rol hebben, wordt gezegd door enkele behandelaren. Het blijvende effect van de nu gedwongen online behandeling zou zomaar eens vanuit de cliënten zou kunnen gaan komen. Zeker als zij nu voordelen ervaren die ze in de toekomst graag behouden. Het mooiste zou zijn als de cliënt bij het einde van een gesprek de vraag krijgt hoe hij zijn volgende gesprek wil houden: face-to-face, videobellen, telefonisch…

Een aantal mensen verwacht dat cliënten in de toekomst, nu ze weten welke mogelijkheden er zijn, vaker om online contact zullen vragen. Er zal echter ook altijd de groep zijn voor wie dit niet werkt. Er zal continu een afweging moeten worden gemaakt en dat kan straks op een beter geïnformeerde manier: ‘het is mooi dat we straks op basis van de ervaringen van nu kunnen kijken waarom mensen wel of niet kiezen voor online behandelen, zodat je meer inzicht krijgt die factoren en daarmee beter weet wanneer het wel en niet past’.

Wat is normaal?

Daarover werd laatst op LinkedIn een discussie gevoerd, waarbij de initiatiefnemer van het bericht een pleidooi hield voor het niet normaal gaan vinden van de situatie zoals deze nu is. Omdat het niet normaal ís, maar we het nu accepteren omdat het nodig is. Daarmee wordt uitdrukking gegeven aan een sentiment dat wellicht bij veel mensen (gelet op de reacties op het bericht) wordt gevoeld.

Maar wat is normaal? Normaal is dat we ons gedragen naar de norm van dat moment. Die norm wordt bepaald door de samenleving en is iets dat we als beschaving met elkaar ‘afspreken’. Op dit moment wordt de norm voor sociale omgang vooral gesteld door onze regering die het coronavirus probeert te bestrijden en daarbij een beroep doet op de gehele bevolking. Mark Rutte vraag ons niet om het leuk te vinden en zegt ook niet dat het nooit meer anders mag worden. Hij doet een beroep op de samenleving om voorlopig volgens een andere norm te leven, een ander normaal. Wat je daarvan vindt en bij voelt, dat blijft éénieder vrij. Gelukkig maar.

Zou dat ook zijn hoe het gaat in de GGz? Nu vinden we het over het algemeen ‘normaal’ dat we cliënten online behandeling aanbieden, omdat het even niet anders kan. Maar vinden we het ook fijn of goed, iets positiefs dat op een bepaalde manier in een blijvend normaal zou kunnen passen? Of is dit een noodgedwongen verschraling van de zorg en keren we straks en masse, als reactie op dit opgelegd normaal, de rug toe aan het online behandelen?

Laten we hopen dat de positieve ervaringen worden meegenomen en de voordelen van online behandelen voor cliënten benut blijven worden.

Klik hier en bekijk  het gehele verslag. 

 

joyce.jpeg

Wil je meer weten over dit project neem dan contact op met Joyce Bierbooms Op de hoogte blijven van GGzEi? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.